Haftanın Özeti: 200

Bilim, Yazılım, Donanım

Dünya Ekonomik Forumu‘nun finansal hizmetlerdeki yeniliklere ilişkin geçmiş çalışmalarına dayanarak hazırladığı bir rapor, yapay zekanın finansal hizmetler üzerindeki etkisine ışık tutuyor. Deloitte iş birliğiyle hazırlanan rapor, ilgili uzmanlarla yapılan iki yüzü aşkın görüşme ve yedi küresel toplantı dahil olmak üzere bir yıllık araştırmanın bir ürünü. Detaylarını haberimizde bulabileceğiniz çalışmadan birkaç not:

  • Her kurumun veri çeşitliliği için yarıştığı bir ekosistemde, rakipler ve potansiyel rakiplerle ortaklıkların yönetilmesi kritik önem taşıyacak. Aynı zamanda bu, stratejik ve operasyonel risklerle dolu olacak.
  • Günümüzdeki farklılaşma yöntemleri ortadan kalktığında, yapay zeka, kurumlara kendilerini müşterilerle buluşturmak için yeni yollar sunarak, fiyat rekabetinden kaçmak için bir fırsat oluşturacak.
  • Yetenek dönüşümü, kurumların yapay zeka uygulamaları üzerinde en zorlayıcı sınırı olacak ve teknolojinin yanı sıra yeteneklerini etkin bir şekilde dönüştüremeyen firmaların ve coğrafyaların rekabetçi konumlarını riske atacak.

Amazon TV kaydı yapabilen yeni bir cihaz üzerinde çalışıyor. Şirket içinde ‘Frank‘ olarak anılan cihaz, yayıncılık çağının yeni dijital video kayıt aleti olmaya aday. Frank, Fire TV’ye bağlanmak için kablosuz teknoloji kullanan Amazon Echo‘lara benzer bir teknolojiye sahip. Kullanıcılar canlı televizyon yayınlarını daha sonra seyretmek üzere akıllı telefonlarına kaydedebilecek. Amazon adına açıklama yapan sözcü, şirketin Frank’i piyasaya sürmekten vazgeçebileceğini, planların iptal olabileceğini de belirtti.

Akıllı aydınlatma alanında lider olan Philips Hue iki yeni ürün tanıttı. Hue Play, siyah ve beyaz renk seçenekleriyle, tek bir ampulle 70 Dolar’a ya da çift ampulle 130 Dolar’a satılıyor. Bu ampullerle televizyonunuzun ya da monitörünüzün arkasını, ekranla uyumlu olacak şekilde ışıklandırabiliyorsunuz. Hue Signe ise 61 santimetrelik masa lambası (160 Dolar) ya da 150 santimetrelik ayaklı lamba (250 Dolar) olarak satılıyor. Hue Play’de olduğu gibi renklerin tamamını desteklemenin yanı sıra beyazın birçok tonunu da sunabiliyor. Cihazın kurulumu da fişi prize takmaktan ibaret.

Microsoft ABD’deki oyunculara Xbox oyun konsolu, Xbox Live ve XBox Game Pass için aylık 22 Dolar’dan başlayan bir abonelik modeli sunmaya hazırlanıyor. Bu uygulama özellikle konsol kullanmak isteyip de yüksek giriş maliyeti sebebiyle uzak duran kişileri pazara çekmek için yararlı olabilir.

Windows 95 işletim sistemi artık Mac, Windows ve Linux sistemleri üzerine yüklenebilen bir uygulamaya dönüştü. Slack yazılım geliştiricisi Felix Rieseberg tarafından hazırlanan 129 MB boyutundaki dosya GitHub üzerinden indirilebiliyor. Peki bu bilgi gerçek hayatta ne işimize yarayacak? Nostalji hiçbir zaman bu soruya tatmin edici bir cevap veremez ama hep aklımızın bir köşesinde yaşamayı başarır.

Bir grup araştırmacı, olumsuz tavırlara sahip bir robot tarafından gözetlenen kişilerin yumuşak tavırlı bir robot tarafından gözetlenenlere kıyasla daha iyi performans sergilediğini ortaya koyan bir deney gerçekleştirdi. Bir robotun Stroop testini nasıl etkileyeceğini görmek isteyen Clermont-Ferrand Üniversitesi araştırmacılarının dostane ya da zalim davranabilen küçük bir insansı robot yardımıyla yaptıkları çalışmaya göre zalim olan konsantrasyonu olumlu yönde etkiliyor. Araştırma ekibine göre kötü robot tehlikeli olabileceği için katılımcılar ona karşı daha dikkatli davranıyor.

Farklı dönemlerde, gerek trend guruları gerekse bilim kurgu yazarları tarafından robotlara türlü beklentiler yüklendi. Gizmodo uşaklıktan krallığa kadar geniş bir yelpazede robotlara yakıştırılan 99 şeyi derlemiş. Meraklısı için güzel kaynak.

Sony geçen yıl yeniden canlandırdığı robotu Aibo‘yu piyasaya sürüyor. Fiyatı 2 bin 899 Dolar olan robot köpek ilk olarak 1998’de ortaya çıkmış, geçen yılın sonlarında da güncellenmiş haliyle yeniden satışa çıkacağı duyurulmuştu. Aibo’nun yeni özelliği öncekinden daha zeki olması ve sahibini daha iyi anlaması elbette.

ABD hükümeti lityum-iyon pillerde kobalt kullanımını azaltmayı ya da tamamen bitirmeyi hedefleyen çalışmaları fonluyor. Aktivistler, fiyatı her geçen gün artan ve çoğunlukla Demokratik Kongo Cumhuriyeti‘nde bulunan bu metalin çıkarılmasında görev alan işçilerin insanlık dışı şartlarda çalıştığını söylüyor. Her ticari lityum-iyon bataryada kullanılan kobalt sıra dışı enerji yoğunluğu ve değişken elektrokimyayı stabilize etme özelliğiyle bu alanda şimdilik alternatifsiz konumda. ABD Enerji Bakanlığı desteğiyle yürütülen çalışmalarda iki yöntem öne çıkıyor. Birincisi tamamen nikel veya manganeze geçiş yapmak. İkincisi ise tamamen farklı bir yöntem: Düzeni bozulmuş kaya tuzundan batarya üretmek.

Diyet yapan kişiler nasıl beslenmeleri konusunda çelişkili tavsiyelerle uğraşmak zorunda kalıyor. Suç ilk önce yağa atıldı. Daha sonra şekerden kaçınıp düşük karbonhidratlı beslenmenin makul olduğuna karar verildi. Ancak yakın zamanda The Lancet‘ta yayımlanan bir araştırma, her gün belirli miktarda karbonhidrat tüketmenin faydalı olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre sebze, tam tahıl, baklagil ve sert kabuklu yemişler gibi az işlem görmüş şeylerle beslenmek sağlıklı yaşlanmayla ilişkilendiriliyor. Bu da bir gün içinde aldığımız kalorilerin yaklaşık olarak yarısının karbonhidrattan gelmesi gerektiğini gösteriyor. Yine araştırmaya göre tabağını et, tavuk, peynir gibi besinlerle dolduranlar ölüm riskini artırmış oluyor. Araştırmacılar, yüzde 50-55 oranında karbonhidrat tüketen 50 yaşındaki bir insanın yaşamını 33,1 yıl uzatabildiğini, aynı yaşta olan ancak kalorisinin yüzde 30’unu karbonhidrattan alan başka bir insanın ise yaklaşık 29,1 yıl daha fazla yaşamaya meyilli olduğunu söylüyor. Önemli olan, tabağınıza mümkün olduğunca sağlıklı, az işlem görmüş besinler koyabilmek.

Yapay zeka sistemleri hastalıkları teşhis etmede insanlar kadar başarılı olmaya başladı ve bu yakın zamanda hastanelerde onlardan biriyle karşılaşacağımız anlamına geliyor. Bu alandaki son örneklerden biri Londra’da, Google’ın yapay zeka şirketi DeepMind, UCL ve Moorfields Göz Hastanesi iş birliğiyle geliştirilen ve retinanın üç boyutlu tarama sonuçlarını kullanarak düzinelerce bilindik göz hastalığını tespit edebilen bir yazılım oldu. Nature Medicine dergisinde yayımlanan makaleye göre, üretilen yazılım veri içerisindeki ortak örüntüleri tespit eden derin öğrenme algoritmalarını kullanıyor. Bu durumda veri ise hastaların optik koherens tomografi (OCT) yöntemiyle çekilen üç boyutlu göz taramaları. Bu taramaların oluşturulmasında kızıla yakın ışığın göz içi yüzeylerden yansıması kullanılıyor ve işlem 10 dakika sürüyor. Yöntem klinik kullanım için henüz uygun değil.

ICARUS adı verilen yaban hayatı inceleme programı, binlerce hayvana yerleştirilen vericilerden gelen bilgileri Uluslararası Uzay İstasyonu‘nda toplayacak. Aralarında yavru deniz kaplumbağaları, papağanlar ve ötücü kuşlar gibi türler bulunan toplam bin hayvana vericiler yerleştirildi. Bu sayının 100 bine çıkarılması hedefleniyor. 5 gram ağırlığındaki bu vericiler güneş paneli ve bataryaları sayesinde uzun süre çalışabiliyor. Bilimciler, hayvanların akıllı algılayıcılar olarak dünyayı dolaşacağını söylüyor. Bu sayede iklim değişikliği hakkında bilgi toplanabilir, doğal afetten kaçan hayvanlar belirlenerek afet uyarısında bulunulabilir. ICARUS projesi çerçevesinde toplanan veriler MoveBank adlı bir veri tabanında toplanacak ve halka açık olacak. Ancak nesli tükenmekte olan gergedanların konumu gibi bazı hassas bilgiler kamuyla paylaşılmayacak.

Hawaii Üniversitesi ve Brown Üniversitesi’nde görev alan Shuai Li‘nin önderliğindeki bir ekip, Ay’ın kuzey ve güney kutuplarında buz halinde su bulduklarını iddia ediyor. NASA ve Hindistan Uzay Araştırma Organizasyonu’nun (ISRO) uzay araçlarından alınan verileri kullanan ekibin yeni keşfi, sadece Ay’da su bulunduğunu değil aynı zamanda bu suyun yüzeyde, direkt olarak ulaşılabilir bir durumda olduğunu gösteriyor. İnsanlık eğer Ay’a yerleşmeye karar verirse gelecekteki kaşifler oranın kaynaklarını kullanmayı öğrenmek zorunda. Bunun için de su kilit bir rol üstleniyor. İçmek, yıkanmak ve gıda üretmek gibi temel insan ihtiyaçlarının yanı sıra su, derin uzay görevlerinde roketlerde kullanılacak yakıt için de önemli bir kaynak.

Hubble‘ın yerini alacak Dev Macellan Teleskobu‘nun yapım çalışmaları sürüyor. Şili’de bulunan Atacama bölgesinde inşa edilen teleskop 1 milyar Dolar’a mal olacak ve Hubble’dan 10 kat daha keskin görüntüler alabilecek. 2024’te faaliyete geçmesi beklenen teleskobun en az 50 yıl boyunca uzay keşiflerinde kullanılması planlanıyor.

Meteor yağmuruna ilgi duyanlar için, tahmin edilen yağmurların hangi tarihte nasıl görüleceğini listeleyen ve bunu görselleştiren bir site var. MeteorShowers.org bol vakti olanlar için güzel bir uğraş.

Hatırlatma: Hafta özetimiz toplam 5 sayfadan oluşuyor.Diğer kategorilere ait gelişmelere aşağıdaki listeden geçebilirsiniz.

Özet Başlıkları

  1. Türkiye ve dünyadan güncel gelişmeler.
  2. Bilim, teknoloji, yazılım, donanım.
  3. Dijital girişimler, yatırımlar, web siteleri.
  4. Dikkat çeken tasarımlar, inovatif ürün ve hizmetler.
  5. Sinema, TV, kültür/sanat gelişmeleri.

1 Yorum

Yorum yazmak için tıklayın

Yorumunuz: