Haftanın Özeti: 185

Genel Gündem

24 Haziran’da yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi gündemin önemli kısmını kaplamaya devam ediyor. Erken seçim öncesi Cumhurbaşkanı geçici aday listesi açıklandı, kesin liste ise bugün duyurulacak. Geçici listede Cumhurbaşkanı adayları (alfabetik sırayla) şöyle:

  • Doğu Perinçek.
  • Meral Akşener.
  • Muharrem İnce.
  • Recep Tayyip Erdoğan.
  • Selahattin Demirtaş.
  • Temel Karamollaoğlu.

BBC Türkçe, erken seçime dair bilgilerimizi sınayabilmemiz için bir test hazırlamış. Zorlu testteki sorulardan biri şöyle mesela: Aşağıdaki şekilde kullanılan oy pusulası geçerli kabul edilecek mi?

  • Mühür herhangi bir partiye ayrılan kısma denk gelmediği için geçersiz olur.
  • Mühür alt kısma vurulmadığı için geçersiz olur.
  • Geçerli sayılır ve ittifak içinde yer alan her partiye birer oy yazılır.
  • Geçerli sayılır ve mühür ittifak alanına vurulduğu için ortak oy olarak eklenir.

Seçim öncesi, sosyal medyanın ne yapacağı da merak konusu. Türkiye’de toplum üzerinde etkisi olmadığını söyleyenler de var, çağın gereği olarak seçim çalışmalarının baş rolünde yer alacağını düşünenler de… Hafta içinde sosyal medya kendini şöyle bir hissettirdi diyebiliriz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bir konuşmasında “milletimiz tamam derse ancak o zaman kenara çekiliriz” cümlesini kullandı ve ardından Twitter’da “TAMAM” kelimesi hızla yükselmeye başladı. Kısa sürede 2 milyon kullanımı aşan kelime dünya gündemini de bir süre meşgul etti. Caps‘ler yapıldı, videolar kurgulandı, duvarlara hatta Meclis‘e taşındı. Karşısında da “DEVAM” vardı tabii ama kullanım olarak aynı seviyeye çıkamadı. Zaten hükümet tarafından “seçimin Twitter’da değil sandıkta kazanılacağı” yönünde açıklamalar geldi. Parti sözcüsü, TAMAM tweet’lerinin dış kaynaklı olduğunu ve çoğunun bot hesaplar tarafından atıldığını öne sürdü. Bu iddia, VPN kullanımı ve “DEVAM tweet’lerinin bot oranı” gibi argümanlarla karşılandı. Teyit.org‘un konu hakkında söyleyecekleri var.

Petrol Ürünleri İşverenler Sendikası’nın (PÜİS) Sözcü gazetesine yaptığı açıklamaya göre akaryakıta gelen zam ve indirimler artık internetten duyurulmayacak. Bu karara kadar fiyat değişiklikleri PÜİS’in sitesinden öğreniliyordu. Yine habere göre kararın gerekçesi küfür: “İnsanları bilgilendirelim derken büyük tepki alıyoruz. Facebook sayfamızda onlarca küfür geliyor. Biz de yönetim kurulu olarak böyle bir karar aldık.” Bir yanlış anlaşılma olabilir, öyle hemen kestirip atmamak lazım aslında.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile 2015’te imzalanan nükleer anlaşmasından çekileceğini açıkladı. Anlaşmanın İran tarafından kendi çıkarları doğrultusunda kullanıldığını savunan Trump, 2015’te ara verilen ekonomik ambargonun da tekrar başlayacağını duyurdu. Barack Obama döneminde İran ile P5+1 (ABD, Çin, Rusya, Fransa, İngiltere, Almanya) arasında imzalanan anlaşmaya taraf olan diğer ülkelerden Trump’a tepki geldi. Avrupa Birliği bu anlaşmaya uymaya devam edeceğini açıklarken, Rusya ise ABD’yi “bir kez daha uluslararası hukuku kaba bir şekilde çiğnemeklesuçladı. İranlı milletvekilleri, ABD bayrağını ve nükleer anlaşma metnini yakarak karara tepki gösterdi.

Melting Ice (eriyen buz) adlı Finlandiyalı bir grup, ABD Başkanı Donald Trump‘ın yüzünü 35 metrelik bir buz dağına kazımak istiyor. Ekibin amacı, buz kütlelerinin eridiğini göstererek hem Trump’ı hem de küresel ısınmanın gerçek olduğuna inanmayan diğer kişileri ikna etmek. Projenin adı, dört eski ABD başkanının yüzlerinin kazılı olduğu Rushmore Dağı‘ndan esinlenerek ‘Project Trumpmore‘ olarak belirlenmiş. Trump, Twitter üzerinden defalarca küresel ısınmayı yalanlamış, bu kavramın ABD’nin gelişmesini istemeyen dış güçler tarafından uydurulduğunu söylemişti.

Orta Afrika ülkelerinden Demokratik Kongo Cumhuriyeti‘nde yeni bir Ebola salgını tespit edildi. Yoğun iç kanamalar sonucu hastanın şok etkisiyle ölümüne sebep olan Ebola, en son 2013 – 2016 yılları arasında Batı Afrika’da yayılmış ve 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açmıştı. Vücut sıvılarıyla yayılan hastalığın Kongo’nun kırsal bölgesinde ortaya çıkmış olması salgının genişlememesi umudunu güçlendiriyor. Son paylaşılan rakamlara göre 17 kişi hayatını kaybetmiş durumda. Yeni geliştirilen bir aşının kullanılması da gündemde.

Güney Doğu Asya ülkesi Malezya‘da yapılan genel seçimler, 60 yıllık iktidarın kaybetmesiyle sonuçlandı. “Halkın Umudu” adlı ittifakın adayı olan 92 yaşındaki Mahathir Muhammed, 222 sandalyelik mecliste 115 milletvekili çıkararak seçimi kazandı. Eski başkan Necip Rezak, devlet yatırım fonundan 700 milyon Dolar‘ı zimmetine geçirmekle suçlanıyor. İki rakip kısa süre öncesine kadar aynı saftaydı ve Mahathir 1981 – 2003 yılları arasında devlet başkanlığını yürütmüştü.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eşi Sara Netanyahu’nun, Japonya Başbakanı Shinzo Abe ile eşi Akie Abe onuruna verdiği resmi yemeğin spesiyali, ayakkabının içinde servis edilen çikolatalı tatlıydı. Netanyahu’nun özel aşçısı olan ünlü şef Segev Moshe‘nin bu ilginç sunumu Instagram’da paylaşmasının ardından hakaret ve kınama mesajları yağdı. Moshe adına yapılan açıklamada şu cümlelere yer verildi: “Tatlı, dünyanın en önemli müzelerinde sergilenen uluslararası sanatçı Tom Dixon‘ın yaptığı bir heykelin içinde sunuldu. Bu gerçek bir ayakkabı değil, ayakkabı şeklindeki metal bir dökümdü. İki başbakan ve eşleri de yemekten ve tatlıdan gayet hoşnuttu. Şefi alkışlayarak tebrik ettiler.”

Kochenov Quality of Nationality Index (Kochenov Ülkelerin Değeri Endeksi) ülkelerin değerini 4 unsura göre belirliyor: Seyahat özgürlüğü, yerleşme özgürlüğü, ekonomik güç ve insani gelişmişlik. Seyahat açısından baktığımızda; 176 ülkeye vizesiz seyahat imkanı sunan Almanya listenin başında yer alıyor. Bu konuda ilk 10’u Avrupa ülkeleri oluşturuyor. İsveç, 175 ülkeye vizesiz veya havaalanı vizesiyle seyahat fırsatı sunarken Polonya‘da bu sayı 163. Öte yandan Çin ve Hindistan, dünyanın en küçük ekonomilerine sahip ülkelerinden Seyşeller, Tonga ve Mikronezya‘dan bile daha kötü durumda. Zira bu ülkeler sırasıyla 142, 113 ve 108 ülkeye seyahat kolaylığı sunuyor. İlginç bir araştırma.

Topuniversities.com tarafından yapılan üniversite öğrencileri için en iyi şehirler listesinin tepesinde Londra var. Liste, 50 bin öğrenciyle yapılan bir ankete dayanıyor. Şehirdeki iyi üniversitelerin sayısı, kültür çeşitliliği, alım gücü gibi farklı kategorilerde puanlama yapılıyor. Örneğin İstanbul çekicilik kategorisinde 91’inci, istihdamda 67’nci, alım gücünde 47’nci, öğrenci görüşü kategorisinde ise 49’uncu sırada yer alıyor. Listenin ilk 10 sırasındaki şehirler şunlar:

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) yeni bir karar alınıncaya kadar, henüz öğrencisi bulunmayan Fransız Dili ve Edebiyatı ve Fransızca Öğretmenliği bölümlerine öğrenci alınmayacağını duyurdu. Bu karara özellikle mezun – istihdam ilişkisi ve Fransa’da hiç Türk Dili ve Edebiyatı bölümünün olmayışı sebep gösterildi.

İstanbul’da kadınlara özel muhafazakâr alışveriş merkezi açıldı. Zeytinburnu’daki Zeruj Port’ta sadece kadın ve çocuklara yönelik ürünler satılacak.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre Türkiye’de 2012’de 3,7 olan ortalama hane halkı büyüklüğü 2017’de 3,4’e düştü. TÜİK araştırmasından bazı ilginç notlar:

  • Tek kişilik hanelerin oranı 2014’te yüzde 13,9 iken 2017’de yüzde 15,4’e yükseldi.
  • Ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu iller 2,7 kişi ile Çanakkale, Eskişehir ve Tunceli oldu.
  • Ortalamanın en yüksek olduğu şehir ise Şırnak (6,4 kişi).
  • Hanelerde masaüstü bilgisayar bulunma oranı 2011’de yüzde 34,3 iken 2017’de 20,3’e düştü.
  • Cep telefonu bulunma oranı yüzde 97,8, sabit telefon bulunma oranı ise yüzde 20,2. Bu oran 2004’te yüzde 81,6’ydı.
  • 2016 verilerine göre yoksulluk sınırının altındaki bireylerin oranı yüzde 21,2.
  • Yine 2016 verilerine göre bireylerin yüzde 59,7’sinin oturduğu konutta ev sahibi, yüzde 24,4’ünün ise kiracı olduğu görüldü.

Drone, ABD’de teknoloji gündeminin üst sıralarındaki yerini bırakmıyor. Bu kez mevzu, suç örgütlerinin drone kullanımı. Örneğin geçtiğimiz kış FBI‘ın rehineleri kurtarmak için yaptığı bir baskın, çete üyelerinin kullandığı drone’larla savuşturuldu. Yüksek hızla alçak uçuş yapan araçlar polislerin dikkatini dağıttı, suçlular bu esnada polisin görüş alanından çıktı. Polislerin havadan takip edilip görüntülerin anlık olarak çeteyle paylaşıldığını söylemeye gerek yoktur sanırım. Soygunlarda da sıkça kullanılan drone’lar için ABD’de yasal düzenlemeler getiriliyor.

Drone’un yavru köpek kurtarmak gibi görevleri de var tabii. Yeni Delhi‘de Milind Raj adlı bir mühendis, kanalizasyona sıkışan bir köpek yavrusunu, dev bir pençe yerleştirdiği drone yardımıyla kurtardı.

Ara sıra okuduğumuz Rubik Küpü dünya rekoru haberlerine bir yenisi eklendi. 22 yaşındaki Feliks Zemdegs Avustralya’daki yarışmada küpü 4,22 saniyede çözerek yeni rekorun sahibi oldu. Moral bozmak gibi olmasın ama Rubik Küpü’nü 0,38 saniyede çözen robotu da hatırlatmak isterim.

Londra’daki The Rubbish adlı kafe, geri dönüşümün önemine dikkat çekmek için ilginç bir etkinliğe imza attı. Kafe müşterileri iki gün boyunca ödemeleri plastik çöplerle yaptı.

Hatırlatma: Hafta özetimiz toplam 5 sayfadan oluşuyor.Diğer kategorilere ait gelişmelere aşağıdaki listeden geçebilirsiniz.

Özet Başlıkları

  1. Türkiye ve dünyadan güncel gelişmeler.
  2. Bilim, teknoloji, yazılım, donanım.
  3. Dijital girişimler, yatırımlar, web siteleri.
  4. Dikkat çeken tasarımlar, inovatif ürün ve hizmetler.
  5. Sinema, TV, kültür/sanat gelişmeleri.

1 Yorum

Yorum yazmak için tıklayın

Yorumunuz:

  • Haftalik ozetlere oyle alıştım ki benzeri gunluk ozet de ariyorum fakat hak getire. Tum haber sitelerinde kendini tekrar eden cumleler, ayrintiyi okumak icin sayfa yonlendirmeleri, olur olmadik reklamlar, kotu secimler… citam yukseldi begenmiyorum artik haber sitelerini :) eksik olmayin nolur.