Haftanın Özeti: 42

Bilim / Teknoloji / Yazılım / Donanım

• 30’dan fazla üniversiteden 100 bilimcinin yürüttüğü ve 200 bin galaksinin ölçümünü kapsayan bir çalışma sonunda evrenin ağır ağır ölmekte olduğu ortaya çıktı. 1990’lardan bu yana gündemdeki yerini koruyan bu iddia böylece ispatlanmış oldu. GALEX, WISE ve Herschel adlı 3 uzay teleskobunun yardımıyla yürütülen projeye göre evrenin enerji üretimi 2 milyar yıl öncesine kıyasla yarı yarıya düşmüş durumda (Genel kanı son bin yılı yaşadığımız yönünde). Aşağıdaki videoda gözlemlenen ölçeğin 3 boyutlu bir animasyonunu görebilirsiniz.

• NameExoWorlds sitesi adsız 32 gezegene isim vermek için oylama yapıyor. Proje kapsamında 260 yıldız sistemi ve 305 gezegene bu şekilde isim verilecek.
• Singapurlu Bilimciler Protopterus Annectens adlı balığın [highlight]yiyecek ya da su olmayan bir ortama girdiğinde derin uyku moduna girerek 5 yıla kadar hayatta kalabildiğini[/highlight] keşfetti. Bu canlının ‘çalışma sistemi’nin insanlığa yarayacak birçok sır içerdiği düşünülüyor.

• Mısır’da bulunan İskenderiye Üniversitesi diabet (şeker) hastalarının yaralarının daha hızlı iyileşmesini sağlayan bir yara bandı maddesi keşfetti. Bilindiği gibi diabet hastalarının bozulan kan yapısı küçük ölçekteki yaraların dahi ciddi sorunlar doğurmasına yol açıyor. Keşfedilen madde sigara filtrelerinde de kullanılan selüloz asetattan üretilen nano ölçekte fiber liflerden oluşuyor ve maliyeti son derece düşük. Hava ve sıvı geçirgenliğinden dolayı kapattığı yaranın nefes alabilmesini de sağlıyor.
• Avustralyalı bir araştırma grubu haşhaş ve A vitamininden ürettiği bir karışımla vücut yağı eritme konusunda benzersiz sonuçlar aldığını iddia ediyor. Obeziteyi tarihe gömebilecek bu ilacın temelini oluşturan haşhaşın iştah ve yağ oluşumunu düzenleme konusundaki pozitif etkisi biliniyor ancak beyne etkileri henüz net değil.

• Selfie’nin altın çağında 3 boyutlu fotoğrafın gerekliliğinden bahsetmeye gerek yok. Bevel, iPhone ve Android telefonlarla uyumlu küçük bir kameradan ibaret. Özel uygulamasıyla kolayca 3 boyutlu çekim yapmanızı ve internette paylaşmanızı sağlıyor.

• 3 boyutlu fotoğraf çekmek güzel. Peki 3 boyutlu bir heykel? Onun için de bir Türk girişimi var: Iconic. Fiyatları boyutuna göre 500 ile 1.550 lira arasında değişiyor. 300 lira da tarama ücreti var. Şöhretin bir bedeli olmalı, değil mi?

https://www.youtube.com/watch?v=Uy7RGbwxQqA

• Özetlerde sıkça yer verdiğim robotlara ait videoların ortak özelliği bu zavallı yaratıkların sürekli itilip kakılması; hatta tekmelenmesi. Dengeyi koruyabilme özelliği başka bir şekilde anlatılamaz mı bilemiyorum ama bu tavrın garip göründüğü kesin. MIT tarafından geliştirilen yeni bir robot bu tip davranışlarda bulunanları ıslah edecek gibi. Çünkü o vuranlara karşılık veriyor! Herkes akıllı olsun!

• MIT’nin geliştirdiği bir diğer robotsa Beerbot. Adından da anlaşılacağı gibi işi servis yapmak; başka bir ifadeyle barmenlik. Elbette içki servisi yapmak asıl önceliği değil. Hastanelerden doğal afetlere kadar kol gücüne dayalı hizmetlerin hepsinde görev alması hedefleniyor. En ilginç özelliklerinden biri, sahip olduğu algılayıcılar sayesinde diğer robotlarla iletişim kurarak işbirliği yapabilmesi.

• ‘Robot’ kelimesiyle özdeşleşen ve açık ara dünyada robotları en fazla seven Japonya da yarıştan kopmuş değil. Bu hafta basına tanıtılan Erica adlı robot insansı robotların gelişimini de gözler önüne seriyor. Geliştiren isim konuyla ilgili olanlar için hiç de yabancı değil: Profesör Hiroshi Ishiguro. Başka bir deyişle kendi kopyasını üreten robot profesörü.

• Bu alandaki en ilginç gelişmelerden biri İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi’nden. Kurumun geliştirdiği robot, ihtiyaçları doğrultusunda kendi çocuk robotlarını üretebiliyor. Yürütülen 5 deneyde ana robot bir öncekinden edindiği tecrübelerle [highlight]her birini daha da kusursuzlaştırarak 10 çocuk üretti[/highlight].

• Bu kadar konuşmuşken (Her, Ex Machina ve Humans izleyicilerinin mutlaka aklına gelen) yeni bir tartışmaya da değinelim: insanlar robotlarla evlenebilmeli mi? Buyrun sohbete.
• Exeter Üniversitesi tarafından geliştirilen bir yazılım çevremizi hayvanların gözünden görmemizi sağlıyor. Buradaki kasıt onların boy hizasından bakmak değil; göz yeteneklerini simüle etmek. Arılar, köpekler, güvercinler dünyayı nasıl görüyor, merak etmez miydiniz? Uygulamayı ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz.

• 28. sayıda tanıttığım sürücüsüz kamyonlar ABD’de trafiğe çıkış izni aldı. Ancak şimdilik araçlarda her duruma karşı bir sürücünün bulunma şartı var. Bu deneme safhasının birkaç yıl sürmesi bekleniyor.

https://www.youtube.com/watch?v=uhKmKug7DXM

• Microsoft, Office setinin gedikli üyesi PowerPoint’in yerini almasını hedeflediği Sway adlı yeni uygulamasını duyurdu. İlk tanıtımı geçen sene yapılan yazılım Windows 10 ile ücretsiz yüklenebiliyor. Sway’in en büyük özelliği hazırlanan sunumların web üstünden kolayca paylaşılabilmesi ve sayfalara gömülebilmesi. İçerik olarak harici kaynaklardan beslenen yapısı bana biraz Storify‘ı hatırlatta.

https://www.youtube.com/watch?v=Jw-g6IuBVJE

• Nokia, anavatanı Finlandiya için çok şey ifade ediyordu. Sadece 2012 yılında 10 bin çalışanıyla yollarını ayırmak zorunda kalan şirket ülkede o kadar büyük bir işsiz teknoloji uzmanı ordusu yarattı ki bu kitle bir araya gelerek yeni bir strateji çizmek için kafa yormaya başladı. Nokia efsanesini yaratan zihinlerin bugüne dair hayallerini kesinlikle görmek isterdim. İlginç bir dönüşümün tetikleyicisi olabilir.

• Adını anmışken Nokia’nın yeni CEO’su Rajeev Suri’nin yukarıda değindiğim orduyla sahalara hızlı bir dönüş yapmaya hazırlandığını ekleyelim. İlk strateji Android işletim sistemine geçiş (Bence bu adım bile tek başına fazlasıyla yeterli. Android’in Nokia’ya ihtiyacı var). Stratjinin hayata geçmesi için Microsoft ile Nokia’nın imzaladığı rekabetsizlik anlaşmasının bitmesi bekleniyor (anlaşma 2016’da sona erecek).
• 50 dolara akıllı telefon üretmek mümkün mü? Google Android One ile bunun mümkün olduğunu dünyaya gösterdi. Nasıl olduğunu anlamak için bileşenlerine bugünkü piyasa değerlerinden bakmak gerekiyor: ekran 8 dolar, bütün sistemi yöneten çip 10 dolar, bellek ve depolama 10 dolar, pil ve kamera 5 dolar, geri kalan bütün bileşenler de 9 dolar… Esas düşünmemiz gereken 50 dolarlık telefonun Türkiye’de nasıl 700 liraya fırladığı. Teknolojiyi akladığımıza göre başka sorumlular bulmak gerekiyor.

• Apple Watch ile hayatımıza giren dokunma şiddetine duyarlı ekranın (Force Touch) iPhone 6S modelinde de yer alacağı kesinleşti.
• Antivirüs şirketlerine yönelik komplo teorisi bitmez. Aralarında en akla yatkını uygulamalarını satın alıp kendimizi korumamız için virüsleri bizzat kendilerinin yazdığıdır. Şu ana dek bu iddiayı destekleyecek herhangi bir olay kadar yaşanmadı ama çok daha garip bir taktik bu hafta ortaya çıktı. Buna göre Antivirüs şirketi Kaspersky, rakiplerini meşgul edip işlerini yavaşlatmak sahte virüsler geliştirmiş. Eski çalışanların itriaflarıyla ortaya çıkan uygulamanın 10 yıldır sürdüğü ortaya çıktı.