Haber Özeti

Tam Sürüm

Beynin derinliklerinde yer alan bir tür nöronun, farelerin alışkanlık edinmesinde ana denetleyici rolü üstlendiği keşfedildi. Araştırmacılar, alışkanlık edinmenin bir sinir hücresinin etkinliğiyle ilişkili olduğunu ve bu hücreyi durduran bir ilaçla alışkanlığın da durdurulabildiğini gördü. Nadir olmasına rağmen, bu hücre daha fazla bulunan hücreleri de kontrolü altına alarak alışkanlık davranışının oluşmasına etki ediyor.

Duke Üniversitesi Nöroloji ve Nörobiyoloji Doçenti Nicole Calakos “Bu hücre nispeten nadir bulunuyor ancak beynin bu bölgesinden dışarıya mesaj gönderen nöronların etkinliğiyle ciddi bir bağlantısı bulunuyor. Bu hücrenin alışkanlık davranışlarında ana denetleyici rolü üstlendiğini keşfettik ve bu işlem dışarıya gönderilen nöronların mesajlarının yeniden düzenlenmesiyle değiştiriliyor gibi görünüyor.” şeklinde konuştu.

eLife adlı dergide yayımlanan sonuçlara göre, insanlarda bağımlılık ve takıntısal davranışlar için yeni bir tedavi yöntemi geliştirilebilir.

Farelerdeki değişim incelendi

Ekip normalde sağlıklı olan farelere, bir kolu itmeleri halinde şeker veren bir mekanizmayı öğretti. Pek çok fare, şeker verilmesi durduktan sonra bile kolu itme alışkanlığını devam ettirdi. Bu alışkanlık sahibi farelerle sağlıklı farelerin beyni karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmada beynin striatum adlı bölgesinde farklılıklar tespit edildi. Bu bölgedeki iki farklı sinir yolunun eylemlerin gerçekleştirilmesi ya da durdurulması için sinyaller gönderdiği görüldü.

Alışkanlık sahibi farelerde her iki yolun da daha güçlü olduğu belirlendi. Alışkanlık oluşmasıyla birlikte bu sinir yollarındaki zamanlamanın da değiştiği, devam etme yolunun, eylemi durdurma yoluna göre daha çabuk mesaj gönderdiği görüldü.

Ekip striatumda bulunan FSI (fast spiking interneuron) adlı nadir hücrenin ana denetleyici rolünü üstleniyor olabileceğini düşündü. FSI, belirli bir beyin bölgesinde mesajların farklı nöron türlerine iletilmesinde görev alan bir hücre. FSI’lar striatumdaki hücrelerin sadece yüzde birini oluştursa da dallanarak büyümeleri bu hücreleri devam etme ve durdurma yollarındaki nöronların yüzde 95’ine bağlıyor.

Suçlu FSI

FSI’ların etkisini test etmek için ekip alışkanlık sahibi fareleri inceledi. Bu farelerde FSI hücrelerinin daha kolay etkilendiği görüldü. Daha sonra FSI hücrelerinin tetiklenmesini engelleyen bir ilaç kullanıldığında ise devam etme ve durdurma yollarında etkinliğin normale döndüğü, beyin etkinliğinin alışkanlık öncesi seviyelere çekildiği görüldü.

Calakos, “Zarar görmüş beyni tedavi edebilmek için öncelikle sağlıklı beynin nasıl çalıştığını görmemiz gerekiyordu. Çalışmamızda alışkanlık edinmenin ardındaki nörolojik mekanizmaları öğrendik. Bu çalışma zararlı alışkanlıkların tedavisi için yeni yöntemler geliştirilmesini sağlayabilir.” şeklinde konuştu.

Kaynak: Futurity

Beynin derinliklerinde yer alan bir tür nöronun, farelerin alışkanlık edinmesinde ana denetleyici rolü üstlendiği keşfedildi. Araştırmacılar, alışkanlık edinmenin bir sinir hücresinin etkinliğiyle ilişkili olduğunu ve bu hücreyi durduran bir ilaçla alışkanlığın da durdurulabildiğini gördü. Nadir olmasına rağmen, bu hücre daha fazla bulunan hücreleri de kontrolü altına alarak alışkanlık davranışının oluşmasına etki ediyor.