Eğer matematik evrenin ortak diliyse arılar ilk kez konuştu diyebiliriz. Yeni bir araştırma, arıların renkleri artı ve eksi sembolleri olarak kullanarak toplama ve çıkarma yapabildiğini gösteriyor.
Hayvanlar aleminde sayı sayma yeteneği (ya da en azından farklı miktarlar arasında ayrım yapabilme yeteneği) çok alışılmadık değil. Kurbağaların, örümceklerin hatta balıkların bu yeteneğe sahip olduğu belirlenmişti. Ancak semboller kullanarak işlem yapmak oldukça nadir görülüyor. Şimdiye kadar sadece şempanzeler ve Afrika gri papağanlarının bu yeteneğe sahip olduğu keşfedilmişti.
Mavi=artı, sarı=eksi
Bal arısı (Apis mellifera) üzerine çalışan bilimciler, bu sosyal böceklerin dörde kadar sayabildiğini ve sıfır konseptini anlayabildiğini biliyordu. Araştırmacılar bu minik beyinlerin sınırlarını zorlayarak neler yapabileceklerini görmek istedi.
Bilimciler 14 adet arıyı, mavi rengi toplamayla, sarı rengi de çıkarmayla ilişkilendirecek şekilde eğitti. Daha sonra arılar Y şeklinde bir labirente sokuldu. Arılara burada mavi ya da sarı şekiller gösterildi. Eğer şekiller maviyse arılar fazladan bir mavi şekil olan tarafa gittiklerinde ödül aldılar. (diğer yoldaki mavi şekillerin sayısı bir tane daha azdı). Eğer şekiller sarıysa, arılar bir tane daha az sarı şekil olan yolu tercih ettiklerinde ödül kazandılar.
Test de aynı şekilde çalışıyordu. Sarı gördüklerinde bir şekli ‘çıkaran’ ve mavi gördüklerinde bir şekli ekleyen arıların testi geçtiği varsayıldı. Arılar işleme ve doğru yanıtın konumuna göre yüzde 63 ila yüzde 72 oranında doğru yanıt verdi. Araştırmacılar arıların rastgele tahin yapması durumunda bu kadar yüksek oranda doğru yanıt çıkmayacağını söylüyor.
Yeni yaklaşımlar
Sonuçlar sadece 14 arıdan geliyor olsa da araştırmacılar bu gelişmenin heyecan verici olduğunu söylüyor. İnsan beyninden yaklaşık 20 bin kez daha küçük olan bir beynin semboller kullanarak aritmetik işlemler yapabildiğini görmek, yapay zeka ve makine öğrenimi alanlarında yeni yaklaşımların önünü açabilir. Siz yine de şimdilik matematik ödevi için arılara danışmayın.
Bir yanıt yazın