Haftanın Özeti: 223

Bilim, Yazılım, Donanım

Apple, tarihinin en büyük güvenlik skandallarından biriyle uğraşıyor. FaceTime’da tespit edilen bu açık, karşıdaki kişi aramaya yanıt vermeden, onun telefonunun bulunduğu ortamdaki sesleri duymanızı sağlıyor. Diğer bir deyişle, biri sizi Facetime üzerinden aradığında, siz yanıt vermeseniz de karşı taraf sesinizi duyuyor olabilir. Sorunu kabul eden Apple, yeni bir güncellemeyle çözüm üretileceğini açıkladı.

Bu arada Apple, Facebook’un para karşılığı kullanıcı verisi toplayan bir uygulamasını App Store’dan kaldırdı. Söz konusu uygulamayı indirenler, aylık 20 Dolar ödeme karşılığında kişisel verilerini Facebook’la paylaşıyordu. Apple’ın kişisel verilerin gizliliği konusundaki hassasiyeti de malum.

LimitedResults adıyla bilinen bir hacker, LIFX mini white adlı, internet erişimi olan bir ampulün içinden kullanıcının Wi-Fi şifresini ve diğer bilgilerini alabildiğini açıkladı. Bir saatten kısa süren işlem, 25 Dolar’lık ampulün herhangi bir güvenlik önlemi olmadığını gösteriyor. Bu açıklar, ampulün bir saldırgan tarafından kontrol edilebileceği anlamına geliyor. LimitedResults, önce ampulü bir el testeresiyle açıyor ve içindeki çipi çıkarıyor. Bunu bir başka çiple birleştirdikten sonra USB portu aracılığıyla ampulün yazılımına ulaşan hacker, burada bilgilerin şifrelenmediğini, Wi-Fi adı ve şifresinin düz yazı olarak kaydedildiğini belirtiyor. Ampulün belleğinden bir özel şifreleme anahtarı da çıkaran hacker, bu açıklar sayesinde herhangi birinin asıl kullanıcı gibi ampulü uzaktan kontrol edebileceğini söylüyor. LIFX tarafından yapılan açıklamada bu güvenlik açıklarının 2018’in sonunda yayımlanan bir yazılım güncellemesiyle giderildiği belirtildi. Bu olay da internete bağlı cihazların güvenliği konusundaki endişelere bir yenisini eklemiş oldu.

Japonya, 2020’de ev sahipliği yapacağı Olimpiyat Oyunları öncesinde, internete bağlanabilen 200 milyon cihazı ‘gözden geçirme’ kararı aldı. Güvenli olmayan şifreler tespit edilecek ve güvenlik kameralarıyla ilgili açıklar kapatılacak.

Eskişehir’de geliştirilen Otsimo adlı mobil uygulama, otizmli çocukların temel bazı yetenekleri öğrenmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Uygulamanın yaratıcısı Zafer Elcik’in çıkış noktası da zaten otizmli kardeşi için uygun okul bulamamış olması. BBC konuyu Elcik’e ve uygulamadan faydalanan ailelere sordu:

Engelli kişiler, yeni robotik uzuvlara hemen uyum sağlayamıyor. Saatler süren denemeler ve elle yapılan düzeltmelerin ardından protezin kişinin hareketlerine uygun hale gelmesi için çaba sarf ediliyor. Bu sorunun yapay zeka yardımıyla çözülmesine yönelik çalışmalar var. Onlardan biri olan yapay zeka destekli robotik diz, kullanıcılarının 10 dakika içinde yeni bacaklarına alışmalarını sağlıyor. Deneme yanılma algoritması kullanan sistem algılayıcılardan gelen verilerdeki örüntüleri belirliyor. Böylece düzgün ve sorunsuz yürüme hareketlerine göre kendisini ayarlayabiliyor. Sistem henüz gerçek dünyada kullanıma hazır değil. Yollarda, merdivenlerde ve zorlu zeminlerde test edilmesi gerekiyor.

Konuştuğumuzda ya da başkalarını duyduğumuzda beynin belirli bölgelerinin harekete geçtiğini biliyoruz. Ancak beyindeki bu değişimleri (düşünceleri) kelimelere dönüştürmek hayli zor bir görevdi. Columbia Üniversitesi’nden bir ekip derin öğrenmeyi bir konuşma birleştiricisi ile bir arada kullanarak bu zorlu görevi başardı. Ekip, epilepsi için beyin ameliyatı geçirecek olan 5 kişinin beynine geçici elektrotlar yerleştirdi. Katılımcılara daha sonra bazı cümleleri dinlemeleri söylendi ve bu sırada beyinlerinde gerçekleşen aktiviteler derin öğrenme tabanlı konuşma algılama yazılımını eğitmek için kullanıldı. Katılımcılar 40 adet sayının okunmasını dinledi. Yapay zeka daha sonra onların duydukları şeyin kodunu yine beyin aktivitesine dayanarak çözmeye çalıştı. Elde edilen sonuçlar robotik bir sesle okundu. Ses birleştiricisinden gelen kelimelerin yüzde 75’inin anlaşılabildiği ifade edildi.

Tayvan Ulusal Üniversitesi’nden bilimciler stres çarkının yoksul bölgelerde kan örneği analizi için kullanılabileceğini keşfetti. Stres çarkları genellikle ağırlığı olan üç farklı noktadan ve bunların bağlandığı ortadaki bir rulmandan oluşuyor. Benzer bir mekanizmayı kullanan bir diğer alet ise santrifüj (merkezkaç) aygıtı. Bu aygıt, merkezkaç kuvvetinden faydalanarak alınan örneklerdeki kan hücrelerini plazmadan ayırıyor. Plazmanın içinde proteinler, virüsler ve hastalık belirten diğer maddeler bulunuyor. Santrifüj maliyetli olabiliyor ve bir güç kaynağına ihtiyaç duyuyor. Bu faktörler, aygıtın gelişmekte olan ülkelerde ve kırsal kesimlerde kullanımını zorlaştırıyor. Araştırmacılar, stres çarkının parmakla döndürülmesiyle kandaki plazmanın yüzde 30’unun, yüzde 99 saflıkla ayrıştırılabildiğini gördü. Bu süreç sadece en fazla 7 dakika sürdü. Ayrıştırılan plazma kağıt bazlı bir teste tabi tutuldu ve HIV-1 proteini eklenen kan başarıyla tespit edildi.

Bilinen en ölümcül kanser türlerinden biri olan pankreas kanserini teşhis etmek için Çinli bilimciler, ülkenin geleneksel tıp uygulamalarından ilham alan bir yöntem geliştirdi. Araştırmacılar ağızdaki bakterilerin pankreas kanseriyle ilişkili olarak farklılık gösterdiğini ve dört tip bakterinin pankreas kanseri hastalarında daha fazla görüldüğünü keşfetti. Çin geleneksel tıp uygulamalarında şifacılar öncelikle hastanın dilini inceliyor. Dili detaylı şekilde incelemenin, hangi organlarda sorun olabileceği hakkında bilgi vereceğine inanılıyor. Pankreas kanserini bu kadar ölümcül yapan şey ise hastalık ileri safhaya gelinceye kadar belirtilerinin ortaya çıkmaması.

Çinli bilimciler, genetiği düzenlenmiş bir maymunu klonlamayı başardı. Yeni doğan beş makak, bir donörün derisinden alınan fibroblasttan türetilen özel bir gene sahip. Söz konusu gen, bir proteinin üretilmesine yarıyordu. Ancak değiştirilmiş gen nedeni ile donör ve yeni doğanlar bu proteini üretemiyor. Çalışmayı gerçekleştiren ekibe göre bu, tıbbi araştırmalar ve testler için çok ciddi faydalar sağlayabilir.

Uzay araştırmalarının hız kazandığı bir yılı geride bıraktık. Bu aynı zamanda önümüzdeki yıllarda uzay yarışının kızışacağı anlamına geliyor. Öte yandan uzaya her giden hemen her araç yeni çöp yığınları anlamına da geliyor:

Hatırlatma: Hafta özetimiz toplam 5 sayfadan oluşuyor.Diğer kategorilere ait gelişmelere aşağıdaki listeden geçebilirsiniz.

Özet Başlıkları

  1. Türkiye ve dünyadan güncel gelişmeler.
  2. Bilim, teknoloji, yazılım, donanım.
  3. Dijital girişimler, yatırımlar, web siteleri.
  4. Dikkat çeken tasarımlar, inovatif ürün ve hizmetler.
  5. Sinema, TV, kültür/sanat gelişmeleri.

2 Yorum

Yorum yazmak için tıklayın

Yorumunuz: